A historic building is reborn in the city center as a contemporary space for culture, taste & experience.

Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου

Στην “καρδιά” της Αθήνας, η ιστορική Στοά Αρσακείου αποκτά νέα πνοή μέσα από ένα έργο ανάπλασης ύψους 20 εκατ. ευρώ της Legendary Food. Η παρέμβαση φιλοδοξεί να μετατρέψει τον χώρο σε έναν σύγχρονο πολυχώρο εμπορίου, πολιτισμού και γαστρονομίας, επαναφέροντας την Στοά Αρσακείου στο κέντρο της αθηναϊκής ζωής.

Το Αρσάκειο αποτελεί ένα εμβληματικό αρχιτεκτονικό σύμπλεγμα υψηλής ιστορικής αξίας, που καταλαμβάνει το οικοδομικό τετράγωνο που περιβάλλεται από τις οδούς Πανεπιστημίου, Αρσάκη, Σταδίου και Πεσμαζόγλου. Περιλαμβάνει το Καυταντζόγλειο Μέγαρο, τα Νέα Κτίρια και τη Στοά Αρσακείου – έναν από τους πρώτους κλειστούς εμπορικούς χώρους της Αθήνας.

Το Καυταντζόγλειο Μέγαρο (1846–1852), σχεδιασμένο από τον Λύσανδρο Καυταντζόγλου, αποτελεί υπόδειγμα αθηναϊκού νεοκλασικισμού, με πρόπυλο δωρικού ρυθμού, επιχρισμένους τοίχους με ψευδο-λιθοδομή, προτομή της θεάς Αθηνάς και επιβλητικό κεντρικό προαύλιο. Τα Νέα Κτίρια (1901–1911) φέρουν την υπογραφή του Ερνστ Τσίλλερ και ξεχωρίζουν για τον εκλεκτικισμό τους: μπαρόκ θόλοι, ανάγλυφα μοτίβα και γιρλάντες, μαρμάρινα μπαλκόνια με Ιωνικούς ημικίονες και στοά με μεταλλικό στέγαστρο στην οδό Σταδίου. Η Στοά Αρσακείου, που χρονολογείται από το 1907, φιλοξενούσε βιβλιοπωλεία και κοσμηματοπωλεία της εποχής, με υαλοσκεπή κάλυψη, μαρμάρινα δάπεδα, μεταλλικές κιονοστοιχίες και εντυπωσιακές εισόδους από Πανεπιστημίου και Σταδίου.

Σήμερα, το ακίνητο ανήκει στη Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία και λειτουργεί μέσω τριών διακριτών μισθώσεων: του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν και της Legendary Food. Η τελευταία έχει συνάψει μακροχρόνια μίσθωση διάρκειας 35 ετών.

Όπως αναφέρει στο Capital.gr η Legendary Food, η απόφαση για τη μίσθωση της Στοάς Αρσακείου δεν ήταν απλώς ζήτημα αναζήτησης στέγης, αλλά αποτέλεσμα ενός ευρύτερου προβληματισμού: γιατί τα ποιοτικά ελληνικά προϊόντα, αν και καλύπτουν τις ανάγκες του σύγχρονου καταναλωτή, παραμένουν δύσκολα προσβάσιμα στο ευρύ κοινό; Η απάντηση ήρθε μέσα από τη δημιουργία ενός χώρου-γέφυρας που θα ενώνει δημιουργούς, παραγωγούς, επιχειρηματίες και επισκέπτες – ρόλο που ιστορικά ενσάρκωνε η Στοά Αρσακείου. Η επιλογή του κτιρίου είχε έντονο συμβολικό αλλά και λειτουργικό χαρακτήρα, καθώς προσφέρει τον ιδανικό “καμβά” για τη διαμόρφωση μιας σύγχρονης, βιωματικής εμπειρίας με γαστρονομικό, εμπορικό και πολιτιστικό περιεχόμενο, στο κέντρο της πρωτεύουσας.

Η ανάπλαση

Η Legendary Food τονίζει ότι προσεγγίζει την ανάπλαση του Αρσακείου όχι ως ένα ακόμη εμπορικό εγχείρημα, αλλά ως αποστολή: την επιστροφή ενός εμβληματικού τμήματος της πολιτιστικής κληρονομιάς στην πόλη, με τρόπο που σέβεται το παρελθόν και ανταποκρίνεται στις ανάγκες του σήμερα.

Αντί να δημιουργήσει κάτι νέο από την αρχή, επέλεξε να εντάξει το όραμά της στο ίδιο το ιστορικό σύμβολο. Με απόλυτο σεβασμό στο αρχικό κτιριακό αποτύπωμα, αφαιρέθηκαν οι νεότερες επεμβάσεις των μισθωτών, ενώ μέσω λεπτομερούς μελέτης και τεχνικής ακρίβειας αποκαταστάθηκαν τα αυθεντικά χρώματα και υλικά. Κουφώματα, δάπεδα και στέγαστρα συντηρήθηκαν με εξειδικευμένη τεχνογνωσία, διατηρώντας αναλλοίωτη την αρχιτεκτονική φυσιογνωμία του συγκροτήματος.

Η αναστήλωση συνοδεύτηκε από ειδική μελέτη φωτισμού – εξωτερικού και εσωτερικού – που αναδεικνύει την αρχιτεκτονική αξία του συγκροτήματος καθ’ όλη τη διάρκεια του 24ώρου. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκαν διακριτικές αλλά ουσιαστικές λειτουργικές παρεμβάσεις: νέα κουφώματα που αναβαθμίζουν ενεργειακά το κτίριο, πάντα σε αρμονία με την ιστορική παλέτα, και εγκατάσταση ανελκυστήρα που εξασφαλίζει πλήρη προσβασιμότητα από την πρώην Στοά του Βιβλίου έως την ταράτσα.

Η βιωσιμότητα αποτελεί βασικό άξονα του έργου, με τη δημιουργία πρότυπου χώρου διαχείρισης απορριμμάτων και εφαρμογή σύγχρονων διαδικασιών διαλογής, ενισχύοντας την περιβαλλοντική υπευθυνότητα της παρέμβασης.

Στο εσωτερικό, η λογική αλλάζει ριζικά: η Στοά δεν περιορίζεται σε μια παραδοσιακή εμπορική ζώνη, αλλά μετατρέπεται σε ενιαίο πολυχώρο αλληλεπίδρασης. Η διάταξη ενθαρρύνει τη διασύνδεση των χρήσεων: τα καταστήματα “ανοίγονται” προς τη στοά, καταργώντας την έννοια του “εσωτερικού” και ενισχύοντας την αίσθηση ενότητας και αλληλεπίδρασης. Κοινόχρηστα τραπέζια και πάγκοι υπηρετούν μια πιο άμεση, self-service κατανάλωση, προσαρμοσμένη στις διαφορετικές ανάγκες των επισκεπτών.

Στην καρδιά του νέου σχεδιασμού βρίσκεται και η ενσωμάτωση του φυσικού στοιχείου: Η Στοά και το αίθριο μετατρέπονται σε ζωντανές οάσεις πρασίνου, προσφέροντας στιγμές απόδρασης στον πυκνό αστικό ιστό. Το πράσινο δεν λειτουργεί απλώς ως διακόσμηση, αλλά ως οργανικό μέρος της εμπειρίας, συνδέοντας τον επισκέπτη με τη φύση χωρίς να απομακρύνεται από τον πολιτισμό.

Επένδυση 20 εκατ. ευρώ

Η συνολική επένδυση της Legendary Food ανέρχεται σε 20 εκατομμύρια ευρώ, με επιπλέον επενδύσεις να προέρχονται από τους επιμέρους μισθωτές. Το σχέδιο αξιοποίησης χωρίζεται σε τρεις βασικές πτέρυγες:

– Εμπορική Πτέρυγα (Σταδίου): Η έναρξη έγινε με τα καταστήματα Lacoste και The Bostonians, υπό τη διαχείριση της Notos Com. Ακολούθησαν το κατάστημα της BSB του ομίλου B&F και το κατάστημα της Nike, με τη διαχείριση του ιταλικού ομίλου Percassi.

– Πολιτιστική Πτέρυγα (Πεσμαζόγλου): Από την αναβαθμισμένη είσοδο, οι επισκέπτες αποκτούν πρόσβαση στο Θέατρο Τέχνης “Καρόλου Κουν” και στην Εμπειρία Ευρώπη – Europa Experience, που ήδη λειτουργεί, προσφέροντας μια διαδραστική γνωριμία με τους θεσμούς της Ε.Ε. Στο μέλλον, προβλέπεται η επαναλειτουργία του Ελεύθερου Πανεπιστημίου της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας.

– Γαστρονομική Πτέρυγα (Στοά Αρσακείου): Στην καρδιά του εγχειρήματος βρίσκεται το “ΣΤΟΑ AGORA”, το οποίο προχωρά με γοργούς ρυθμούς και φιλοδοξεί να προσφέρει την πιο πλήρη, πολυσυλλεκτική και βιωματική εκπροσώπηση των προϊόντων της ελληνικής γης και των μικρομεσαίων παραγωγών. Εντός της Στοάς Αρσακείου, η γαστρονομική πτέρυγα θα περιλαμβάνει και το ευρύτερο concept “ΣΤΟΑ”, όπου οι επισκέπτες θα απολαμβάνουν μια ολοκληρωμένη εμπειρία, από την παραδοσιακή εστιατορική εστίαση μέχρι μια νέα φιλοσοφία για τα ελληνικά δεδομένα, μια δημιουργική και ατμοσφαιρική “συνεστίαση”.

Επόμενα βήματα

Η εμπορική πτέρυγα της Σταδίου έχει ήδη ανοίξει τις πόρτες της στο κοινό, φιλοξενώντας τα καταστήματα Lacoste, The Bostonians, BSB και Nike.

Στην πολιτιστική πτέρυγα, το Europa Experience υποδέχεται ήδη τους πρώτους επισκέπτες, ενώ οι εργασίες στην ταράτσα και την είσοδο του Θεάτρου Τέχνης βρίσκονται στην τελική ευθεία, προσφέροντας ορατά δείγματα αισθητικής και λειτουργικής αναβάθμισης.

Το εμβληματικό Θέατρο Τέχνης συνεχίζει τη λειτουργία του, με τη Legendary Food να επενδύει στην αναβάθμιση της εισόδου από την οδό Πεσμαζόγλου και να διατηρεί στενή συνεργασία με την καλλιτεχνική του ομάδα. Το προσεχές διάστημα προγραμματίζονται συνέργειες που θα συνδέουν το θέατρο με θεματικές δράσεις σε ολόκληρο το κτιριακό συγκρότημα.

Στη γαστρονομική πτέρυγα, οι υποδομές βρίσκονται στο τελικό στάδιο ολοκλήρωσης, με στόχο να ξεκινήσει συλλογικά η λειτουργία των εστιατορίων και των καταστημάτων μετά το φθινόπωρο.

ΠΗΓΗ: https://www.forbesgreece.gr/forbes-elliniki-ekdosi/3938807/stoa-arsakeiou-i-istoria-i-anaplasi-kai-i-epomeni-mera

Ενα μικρό θαύμα, για τα ελληνικά δεδομένα, αποκαλύπτεται μέρα με τη μέρα στη στοά Αρσάκη στις δύο όψεις της, στη Σταδίου και την Πανεπιστημίου. Ιδίως στην εμπορική πρόσοψη επί της Σταδίου τα ωραία καταστήματα, καθώς και το διαδραστικό Μουσείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου «Europa Experience» στέλνουν ήδη τα σήματα μιας νέας εποχής. Προς στιγμήν, αναθαρρείς. Το βλέπεις καθαρά μπροστά σου πως η Αθήνα μπορεί.

Η τεράστια επένδυση της Legendary Foods μετά την εκμίσθωση του χώρου από τη Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία, στην οποία ανήκει το οικοδομικό τετράγωνο, όπου και το παλαιότερο και ιστορικό μέγαρο του Αρσακείου, αποδίδει στην Αθήνα ένα κτίριο συνδεδεμένο με την ταυτότητα της πόλης, ανοίγει θέσεις εργασίας και γεμίζει ένα αστικό κενό, ένα χάσμα, μια παύση της πόλης με ζωή, ενέργεια και χαρά. Αυτονόητα πράγματα δηλαδή για τον προηγμένο κόσμο, αλλά δυστυχώς όχι για την Ελλάδα, όπου ο επενδυτής πρέπει να έχει ατσάλινη υπομονή, πίστη και όραμα για να υπομείνει τις χρονοβόρες διαδικασίες.

Εστω, όμως, η απόδοση του νέου Αρσακείου με τη στοά και τους ωραίους τρούλους στο έργο που έδωσε ο Τσίλερ στις αρχές του 20ού αιώνα, είναι έργο που δείχνει έναν δρόμο. Ταυτόχρονα είναι και μια δοκιμασία αντοχής για την Αθήνα. Πόσο η κοινωνία θα αγαπήσει, θα υπερασπιστεί και θα προστατεύσει αυτό το έργο, που στηρίζεται πάνω σε μια κοινωνική φιλοσοφία για μια συνέργεια παραγωγών, δημιουργών, καταναλωτών;

Η απόδοση του νέου Αρσακείου στην πόλη είναι μια κίνηση πολλαπλού συμβολισμού. Σ’ αυτές τις προσόψεις, όπου διακρίνονται οι γλαύκες της γνώσης και του πνεύματος, συμπυκνώνεται μια πυκνή αθηναϊκή διαδρομή. Εκεί βρίσκεται και το Θέατρο Τέχνης, που θα έχει πλέον μια νέα, θαυμάσια ευκαιρία συνομιλίας με την ευρύτερη κοινωνία. Εκεί βρισκόταν ώς το 1988 (και από το 1937), ο θρυλικός κινηματογράφος και αίθουσα συναυλίας «Ορφεύς». Στρώσεις της Ιστορίας…

Απέναντι, στη Σταδίου, το παλιό πολυκατάστημα «Ατενέ» παραμένει θλιβερό κουφάρι. Οι ιδιοκτήτες του θα πρέπει να δείξουν ότι αγαπούν την Αθήνα. Από την Πανεπιστημίου, το Μέγαρο Σλήμαν-Μελά, όπου και το «Ιντεάλ», θα βοηθήσει κι αυτό το κέντρο της Αθήνας. Αλλά στη στοά Αρσάκη η εφαρμογή ενός οράματος για το μέλλον της πόλης δείχνει ότι η Σταδίου και η Πανεπιστημίου προς τα Χαυτεία και την Ομόνοια μπορεί να αλλάξει, κτίριο προς κτίριο.

ΠΗΓΗ: https://www.kathimerini.gr/opinion/563680081/i-stoa-arsaki/

Πώς και πότε θα αναδιαμορφωθεί σε σύγχρονο πολυχώρο γαστρονομίας, εμπορίου και πολιτισμού

ΣΤΟΑ: Ρεπορτάζ στον πολυχώρο που στήνεται εντός της Στοάς Αρσακείου. Τι θα περιλαμβάνει η ΣΤΟΑ και πότε θα είναι έτοιμη. Μια ιστορική αναδρομή.

Καθημερινά ακούγονται οι ήχοι από τα μηχανήματα στο εσωτερικό της, αλλά κανείς δεν μπορεί να πλησιάσει για να δει πώς ακριβώς μεταμορφώνεται η ψηλοτάβανη με τη γυάλινη οροφή Στοά Αρσακείου, γνωστή για κάποιους και ως Στοά Βιβλίου. Εντός του Μεγάρου Αρσακείου, ενός κτιρίου με ιστορία 200 ετών, που ξεκίνησε στεγάζοντας χώρους εκπαίδευσης, καταστήματα, κινηματογράφο, δικαστήρια, το Ελεγκτικό Συνέδριο και το Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν», η στοά βρέθηκε επί χρόνια στο κέντρο της πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής της Αθήνας. Αρχικά στο εσωτερικό της άνθισε το εμπόριο δερμάτινων ειδών, και στην πιο πρόσφατη ιστορία της γέμισε με βιβλιοπωλεία και μικρούς εκδοτικούς οίκους, που με την κρίση έκλεισαν ο ένας μετά τον άλλον, ώσπου ερήμωσε εντελώς. Περίπου 5 χρόνια μετά τη μετατροπή της σε εργοτάξιο, η Στοά Αρσακείου, μια από τις πιο ιστορικές και εμβληματικές στοές της πόλης, ετοιμάζεται να υποδεχτεί ξανά τους Αθηναίους, με το απλό νέο όνομα ΣΤΟΑ.

Τι θα περιλαμβάνει η ΣΤΟΑ

Είναι ένα φιλόδοξο εγχείρημα, που θα συνδυάσει τη γαστρονομία, τον πολιτισμό και τη λιανική αγορά ένδυσης κάτω από την ίδια στέγη, με στόχο να προσελκύει ημερησίως 7.000 έως 8.000 άτομα. Το Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν» θα συνεχίσει τη λειτουργία του, με αναδιαμορφωμένη είσοδο, και με πρόσοψη στη Σταδίου θα λειτουργήσουν 4 καταστήματα ένδυσης. Η κύρια όμως δραστηριότητα της ΣΤΟΑΣ αφορά την εστίαση. Σύμφωνα με τους ανθρώπους της Legendary Food, που ανέλαβε τις εργασίες ανάπλασης και εκμίσθωσε 12.000 τ.μ. από τα συνολικά 25.000 όλου του κτιρίου για 35 χρόνια, ο στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα «τοπόσημο» στα πρότυπα αντίστοιχων εγχειρημάτων σε διάφορες μητροπόλεις του κόσμου, που θα αποτελείται από έναν ενιαίο, υβριδικό πολυχώρο εστίασης.

Το concept της «συνεστίασης»

Ουσιαστικά, και στο πλαίσιο μιας παγκοσμίας τάσης, μιλάμε για έναν χώρο «συνεστίασης» (τύπου food hall) με επίκεντρο τη μεσογειακή γαστρονομία, ο οποίος θα περιλαμβάνει πρωτότυπα θεματικά εστιατόρια, ελληνικό street food, pop-up stores και ειδικά μελετημένους κοινόχρηστους χώρους, αλλά και το μεγαλύτερο κατάστημα στην Αθήνα διάθεσης και ανάδειξης ελληνικών προϊόντων από μικρούς και μεσαίους Έλληνες παραγωγούς, το ΣΤΟΑ AGORA. Εκεί οι επισκέπτες θα μπορούν να περιπλανηθούν και να επιλέξουν ανάμεσα σε μικρότερα ή μεγαλύτερα εστιατόρια, dine in και street food, θεματικές κουζίνες, καφέ, wine bar, κάβα και ζαχαροπλαστείο, να προμηθευτούν προϊόντα απ’ όλη την Ελλάδα και να συμμετάσχουν σε διαδραστικά events, όπως μαθήματα γευσιγνωσίας.

Τα γνωστά αρχιτεκτονικά γραφεία BETAPLAN και PILA Architects συνεργάστηκαν για να αποδοθεί κατάλληλα το βίωμα της «συνεστίασης» μέσα από τους κοινόχρηστους χώρους. Σύμφωνα με τον Θωμά Αμαργιανό, επικεφαλής αρχιτέκτονα της BETAPLAN, που έχει εκπονήσει την αρχιτεκτονική μελέτη για τη διαρρύθμιση, ανακαίνιση και επαναλειτουργία των χώρων του Αρσακείου Μεγάρου, «ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός δεν μένει μόνο στην ανάδειξη της ιστορικότητας του συγκροτήματος, αλλά δημιουργεί μια βιωματική εμπειρία στον επισκέπτη, καθώς παντού πρυτανεύει η αρχή της δημιουργίας ενός ενιαίου πολυχώρου και όχι η απλή παράθεση καταστημάτων που δεν επικοινωνούν μεταξύ τους, με αποτέλεσμα η εμπειρία να είναι συνολική και όχι αποσπασματική». Παράλληλα, η Χριστίνα Παπαλεξανδρή και ο Ηλίας Παπαγεωργίου, συνιδρυτές του αρχιτεκτονικού γραφείου PILA, που ανέλαβαν τον σχεδιασμό του κινητού εξοπλισμού των κοινόχρηστων χώρων καθώς και την εσωτερική διαμόρφωση του καταστήματος ΣΤΟΑ AGORA, τονίζουν πως «κοινόχρηστα τραπέζια και πάγκοι εξυπηρετούν μια πιο γρήγορη, self-service κατανάλωση, διαφορετική από την παραδοσιακή εμπειρία εστιατορίου, ενώ ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στον σχεδιασμό βάσει του μεγέθους της παρέας, με ειδικά διαμορφωμένους χώρους για μεγάλες ομάδες, ζευγάρια ή μεμονωμένα άτομα».

Η πτέρυγα Σταδίου θα φιλοξενήσει καταστήματα λιανεμπορίου με κορυφαία brands μόδας, ένδυσης και αθλητικών ειδών, και η πτέρυγα Πεσμαζόγλου θα λειτουργήσει ως πτέρυγα πολιτισμού, απ’ όπου οι επισκέπτες θα έχουν πρόσβαση στον πνεύμονα πρασίνου που θα δημιουργηθεί στην ταράτσα του κτιρίου, στο Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν», από την αναβαθμισμένη είσοδο, αλλά και στο Europa Experience, το πρώτο μουσείο Ευρωκοινοβουλίου στην Ελλάδα.

Η αναβάθμιση της περιοχής πέριξ της Ομόνοιας

Κάπως έτσι ολοκληρώνεται ο σχεδιασμός του project, που πατά πάνω στην ιδέα του συνιδρυτή και CEO της Legendary Food Πάνου Τριανταφυλλόπουλου, ο οποίος οραματίστηκε τη δημιουργία ενός κόμβου γαστρονομίας με δυνατότητα να τονώσει εμπορικά και οικονομικά την ευρύτερη περιοχή που εκτείνεται ανάμεσα στο Σύνταγμα και στην Ομόνοια. «Όλα ξεκινούν από τη βαθιά και ακράδαντη πίστη μας στο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των ελληνικών προϊόντων διατροφής και της ελληνικής γαστρονομίας. Πιστεύουμε ότι τα προϊόντα των Ελλήνων παραγωγών χαρακτηρίζονται από ασυναγώνιστη ποικιλία και ποιότητα, ενώ απαντούν “εκ φύσεως” στις σημερινές ανάγκες των καταναλωτών σε όλο τον κόσμο. Θέλουμε από τη μία να δημιουργήσουμε έναν ιδανικό τόπο για την ανάδειξη του πλούτου της ελληνικής παραγωγής και να προσφέρουμε στους Έλληνες παραγωγούς μια πρωτοποριακή πλατφόρμα επικοινωνίας με τους καταναλωτές, κι από την άλλη να ενισχύσουμε περαιτέρω τις προσπάθειες που γίνονται για την ανάδειξη της μοναδικής ελληνικής γαστρονομίας. Με τη μίσθωση του συγκεκριμένου κτιρίου, θέλουμε να συνδράμουμε αποφασιστικά στην ευρύτερη ανάπτυξη του κέντρου της Αθήνας, μέσα από τη δημιουργία αυτού του πρωτοποριακού πολυχώρου, που θα αποτελεί κόμβο γαστρονομίας, πολιτισμού και εμπορίου. Είμαστε βέβαιοι ότι η αναγέννηση της εμβληματικής Στοάς Αρσακείου θα τονώσει την καταναλωτική κίνηση στην ευρύτερη περιοχή και θα δημιουργήσει μια συνεχή ροή επισκεπτών μεταξύ πλατείας Συντάγματος και πλατείας Ομονοίας».

Η συνολική επένδυση του concept θα φτάσει τα 15 εκατ. ευρώ, εκτός των επενδύσεων που θα πραγματοποιηθούν από τους μισθωτές, και με τη λειτουργία του έργου αναμένεται να δημιουργηθούν 500 θέσεις εργασίας. Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, και με το μεγαλύτερο μέρος των μισθώσεων να έχει ήδη κλείσει, οι τελευταίες συμφωνίες θα ολοκληρωθούν μέχρι τα τέλη του έτους και η ΣΤΟΑ αναμένεται να ανοίξει τις πύλες της στο κοινό πριν από το καλοκαίρι του 2025.

Η Στοά μέσα στον χρόνο

1836 Ιδρύεται η Εν Αθήναις Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία (Φ.Ε.), ιδιοκτήτρια του Μεγάρου, με σκοπό την προαγωγή της παιδείας στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος και κυρίως τη μόρφωση των γυναικών.

1850 Ολοκληρώνεται το έργο στέγασης του Παρθεναγωγείου και το κτίριο ονομάζεται Αρσάκειο, προς τιμήν του ευεργέτη του, Α. Αρσάκη.

1880 Ολοκληρώνεται το έργο στέγασης αλληλοδιδακτικού σχολείου, του Νηπιαγωγείου των Απόρων, τάξεων εξωτερικού διδασκαλείου και θεραπευτηρίου εντός του σχολείου.

1900 Ξεκινά η οικοδόμηση κτιρίου που θα κάλυπτε όλο το τετράγωνο γύρω από το κεντρικό Αρσάκειο. Στους ορόφους θα στεγάζονταν τα σχολεία, ενώ στα ισόγεια καταστήματα προς ενοικίαση. Τότε δημιουργήθηκε και η Στοά Αρσακείου, στην προέκταση της σημερινής Χ. Τρικούπη, που αποτέλεσε επί σειρά ετών πασίγνωστο εμπορικό κέντρο της πόλης. Τη χρονιά εκείνη ξεκινά τη λειτουργία του το Καφενείο του Σιγάλα, γνωστό στέκι πολιτικών αλλά –πολύ αργότερα– και δικηγόρων, λόγω της στέγασης των δικαστηρίων στο κτίριο.

1907 O Ε. Τσίλερ αναλαμβάνει να μετασκευάσει την όψη της πτέρυγας προς την οδό Σταδίου, σχεδιάζοντας τους τρούλους στις δύο γωνίες και προσθέτοντας τα μορφοπλαστικά μπαρόκ διακοσμητικά στοιχεία καθώς και το μεταλλικό στέγαστρο στην οδό Σταδίου. Η στοά, έργο του αρχιτέκτονα Κωνσταντίνου Μαρούδη, διέθετε γυάλινη οροφή με θόλο στο κέντρο, επιτρέποντας έτσι να διαχέεται το φυσικό φως στον χώρο.

1925 Oλοκληρώνεται η ανοικοδόμηση και η αναδιαμόρφωση των κτιρίων του τετραγώνου σε σχέδια των αρχιτεκτόνων Μαρούδη, Τσίλερ, Κριεζή, Δημάδη κ.ά. Έτσι, στις αρχές του 20ού αιώνα το κτιριακό συγκρότημα καταλάμβανε πλέον ολόκληρο το οικοδομικό τετράγωνο που καταλαμβάνει μέχρι και σήμερα. (Πρόσοψη επί τεσσάρων οδών: Σταδίου, Πεσμαζόγλου, Αρσάκη και Πανεπιστημίου.)

1937 Τμήμα του Αρσακείου Μεγάρου κατεδαφίζεται για να χτιστεί ο κινηματογράφος Ορφεύς.

1954 Στεγάζεται το Θέατρο Τέχνης «Κάρολος Κουν».

1982 To Μέγαρο παύει να στεγάζει το Ειρηνοδικείο, την Εισαγγελία και το Εφετείο Αθηνών.

1992 Την κατασκευή της Στοάς του Βιβλίου και των καταστημάτων αναλαμβάνει η ΔΕΠΟΣ και τη μελέτη εκπονεί ο αρχιτέκτονας Αλέξανδρος Σ. Καλλιγάς. Τη δεκαετία του ’90 το Αρσάκειο Μέγαρο ανακαινίζεται προκειμένου να φιλοξενήσει το Συμβούλιο της Επικρατείας.

1996 Με την ευκαιρία του εορτασμού των 160 χρόνων της, η Φ.Ε. εγκαινιάζει τη λειτουργία της Στοάς του Βιβλίου. Αίθουσες Λόγου και Τέχνης φιλοξενούν εκπαιδευτικές, πολιτιστικές και καλλιτεχνικές δραστηριότητες.

ΠΗΓΗ: https://www.athensvoice.gr/life/life-in-athens/869430/bikame-sti-stoa-arsakeiou-pou-allazei/

Ερχεται στο πρώτο εξάμηνο του 2025 στη θέση της παλιάς Στοάς Αρσακείου, με στόχο να αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην Ομόνοια και το Σύνταγμα

ΣΤΟΑ: Αυτό είναι το όνομα του νέου τοπόσημου στην καρδιά της Αθήνας που θα ανοίξει πολύ σύντομα, στο πρώτο μισό του 2025, δημιουργώντας έναν νέο προορισμό πολιτισμού, εμπορίου και γαστρονομίας πρώτα για τους Αθηναίους, αλλά και τους επισκέπτες της πρωτεύουσας. Σε μία πόλη που χρειάζεται να αλλάξει την εικόνα της, η νέα ΣΤΟΑ στη θέση της παλιάς Στοάς Αρσακείου, στο μέγαρο στη συμβολή των οδών Πεσμαζόγλου και Σταδίου με πρόσοψη επί τεσσάρων οδών -Σταδίου, Πεσμαζόγλου, Αρσάκη και Πανεπιστημίου-, έρχεται την επόμενη χρονιά πλήρως ανανεωμένη και φωτισμένη διά χειρός Ελευθερίας Ντεκώ με στόχο να αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην Ομόνοια και το Σύνταγμα.

Το όνομα του νέου προορισμού λιτό, με ευθείες παραπομπές ωστόσο στην ιστορία της πρωτεύουσας ήδη από τον 19ο αιώνα. Πρώτη παραπομπή αυτή στις αθηναϊκές στοές από το πολύ μακρινό παρελθόν, την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική τους στα πρότυπα των ευρωπαϊκών πασάζ (passage=πέρασμα), αλλά και την αίσθηση του καταφυγίου που χάριζαν στους Αθηναίους από τον θόρυβο της ίδιας τους της πόλης και τις καιρικές συνθήκες. Δεύτερη φυσικά, η ευθεία παραπομπή στην ιστορία του ίδιου του κτιρίου, του Αρσακείου Μεγάρου, με την πολύ γνωστή Στοά. Ο ιστορικός χώρος του Μεγάρου, με παράδοση σχεδόν 200 ετών, συνδέθηκε από πολύ νωρίς με την προαγωγή της παιδείας στο νεοσύστατο ελληνικό κράτος, όταν το 1836 ιδρύθηκε η Εν Αθήναις Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία, ιδιοκτήτρια μέχρι σήμερα του συγκροτήματος.

Το 1846 ανεγέρθηκε το κεντρικό κτίριο του Αρσακείου Μεγάρου με σκοπό να φιλοξενήσει το πρώτο Σχολείο Θηλαίων για την εκπαίδευση των γυναικών «με έμφαση στην προετοιμασία διδασκαλισσών», ενώ στη συνέχεια υπήρξαν νεότερες προσθήκες ώστε να αυξηθεί η χωρητικότητα των σχολείων.
Εχοντας διανύσει πολλές δεκαετίες, το κτίριο του Αρσακείου Μεγάρου αναβιώνει τώρα πέρα από την αξία αυτή καθαυτή της επένδυσης σε ένα εμβληματικό συγκρότημα μοναδικής αρχιτεκτονικής, μία ακόμη πτυχή που έχει να κάνει με τον ρόλο που καλείται να παίξει στην αναγέννηση μιας ευρύτερης περιοχής στην καρδιά της πόλης: «Εχουμε αυτή τη στιγμή σε εξέλιξη ένα από τα μεγαλύτερα έργα ανάπλασης στο κέντρο της Αθήνας τόσο σε όγκο εργασιών, μεγέθους και δυσκολίας όσο και στο αποτύπωμα που φιλοδοξεί να αφήσει», δηλώνει στο «business stories» o κ. Πάνος Τριανταφυλλόπουλος, διευθύνων σύμβουλος της Legendary Food, η οποία υλοποιεί την επένδυση των 15 εκατ. ευρώ.

Ο ίδιος, με σημαντική προϋπηρεσία στον τραπεζικό κλάδο, είναι συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Legendary Food, έχοντας δημιουργήσει από την αρχή την ιδέα του project.

Η Legendary Food ανέλαβε την ανάπλαση των χώρων της Στοάς Αρσακείου μετά τη διενέργεια διαγωνισμού της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας για τη μακροχρόνια εκμίσθωση 35 ετών. Συγκεκριμένα, η εταιρεία εκμίσθωσε 12.000 τ.μ. από τα συνολικά 25.000 του κτιρίου. Στο ιστορικό κτίριο στεγάζονται ανεξάρτητα από τους χώρους που μίσθωσε η εταιρεία, στον β’ όροφο το Συμβούλιο της Επικρατείας και στο υπόγειο το Θέατρο Τέχνης.

Οι χώροι στη ΣΤΟΑ

«Το project ανάπλασης αφορά ένα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο δεδομένου ότι είναι μοιρασμένο σε 8-9 στρέμματα. Στην παρούσα φάση, βρισκόμαστε σε ένα πολύ καλό στάδιο όσον αφορά την κατασκευή, ολοκληρώνονται οι στατικές παρεμβάσεις και έχουν ξεκινήσει παρεμβάσεις στις προσόψεις του κτιρίου ώστε αυτό να είναι στο σύνολό του έτοιμο μέσα στο δεύτερο τρίμηνο του 2025», αναφέρει κ. Τριανταφυλλόπουλος. Στους συντελεστές και μελετητές του έργου περιλαμβάνονται οι BETAPLAN, ECOSCAPES, PILA, LDK Consultants, Echmes, PPA Structurals.

Η σύλληψη της ιδέας, η ενασχόληση και η διαμόρφωση του επιχειρηματικού πλάνου της επένδυσης έχουν διαρκέσει 10 χρόνια – το 2019 υπεγράφη η σύμβαση με τη Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία, για να ακολουθήσει μετά το κομμάτι των αδειοδοτήσεων για ένα κτίριο με ιδιαίτερες δυσκολίες, παλιό και φυσικά διατηρητέο. Η ιστορία του Μεγάρου με το κεντρικό κτίριο ξεκινά το 1846 και μέχρι το 1910 προστίθενται νέα κομμάτια. Το κτιριακό συγκρότημα, το οποίο περιλαμβάνει την κεντρική Στοά, κατασκευάζεται βαθμιαία σε μία περίοδο 25 ετών. Ο Γερμανός αρχιτέκτονας Ερνστ Τσίλερ αναλαμβάνει τον σχεδιασμό των μνημειωδών προσόψεων εισάγοντας νεο-μπαρόκ στοιχεία, όπως τους δύο τρούλους επί της Σταδίου. Το 1936, μετά το κλείσιμο του οικοτροφείου, εγκαθίστανται στο συγκρότημα ο «Ορφέας», ένας εκ των παλαιότερων κινηματογράφων της Αθήνας, καθώς και το πρωτοποριακό Θέατρο Τέχνης – Κάρολος Κουν. Μαζί με μια σειρά εμπορικών χρήσεων, αυτά τα πολιτιστικά σημεία αναφοράς σηματοδοτούν μια νέα εποχή για το κτίριο. Τη δεκαετία του ’80 το Αρσάκειο Μέγαρο ανακαινίζεται προκειμένου να φιλοξενήσει τα γραφεία του Συμβουλίου της Επικρατείας, ενώ το 1996 ολοκληρώνεται η κατασκευή της Στοάς του Βιβλίου αντικαθιστώντας τον «Ορφέα» και δίνοντας νέα χρήση. Η κρίση που βίωσε αργότερα το κέντρο της Αθήνας επηρέασε και το ιστορικό κτίριο, με επόμενο σημαντικό ορόσημο τον διαγωνισμό της Φιλεκπαιδευτικής το 2018 για τη μακροχρόνια παραχώρηση τμήματος του συγκροτήματος.

Με την πανδημία να μεσολαβεί, η κατασκευή ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2023 και θα διαρκέσει τελικά μία διετία: «Οι πρώτες παραδόσεις των χώρων στους μισθωτές για τη δημιουργία ενός πολυσυλλεκτικού προορισμού γαστρονομίας, πολιτισμού και εμπορίου θα γίνουν τον Δεκέμβριο, με τις μισθώσεις να φτάνουν στο 75%. Εχουμε έναν μεγάλο καμβά χρήσεων. Ο επισκέπτης που θα έρχεται θα έχει πολλαπλές επιλογές, με μουσείο, θέατρο, αγορά τροφίμων, καταστήματα εστίασης και εμπορίου που θα αλληλοσυμπληρώνονται και θα αλληλοτροφοδοτούνται», σημειώνει ο κ. Τριανταφυλλόπουλος.

Στους μισθωτές που έχουν ανακοινωθεί ήδη είναι το Ευρωκοινοβούλιο, για τη λειτουργία του Europa Experience, ενός διαδραστικού μουσείου σε χώρο 1.000 τ.μ. για την ιστορία και τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Η Αθήνα μάλιστα γίνεται η 13η πόλη που θα φιλοξενεί το Europa Experience, μαζί με το Βερολίνο, το Παρίσι, τη Ρώμη, τη Βιέννη και άλλες οκτώ πρωτεύουσες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Σε ό,τι αφορά τα καταστήματα με πρόσοψη στη Σταδίου, θα λειτουργήσουν 4 καταστήματα ένδυσης με επιλεγμένα brands, Lacoste, Bostonians, BSB, και άλλη μία πολύ γνωστή προσθήκη από τον χώρο των αθλητικών ειδών, ενισχύοντας περαιτέρω τη ροή επισκεψιμότητας σε ένα καίριο τμήμα μεταξύ της πλατείας Συντάγματος και της πλατείας Ομονοίας. «Χωρίζουμε το κτίριο σε πτέρυγες, η πτέρυγα της Σταδίου θα έχει χρήσεις λιανεμπορίου διατηρώντας χώρους και για ένα μεγάλο σύγχρονο μπακάλικο με ελληνικά προϊόντα μικρών και μεσαίων παραγωγών, που θα φιλοξενείται στο project. H πτέρυγα της Πεσμαζόγλου θα φιλοξενεί τρεις χρήσεις, με μία είσοδο για το Ευρωκοινοβούλιο, την πρόσβαση στην ταράτσα που θα ανοίξει για το κοινό, αλλά και την αναβάθμιση της εισόδου του Θεάτρου Τέχνης», προσθέτει ο ίδιος.

Κεντρικό ρόλο στη ΣΤΟΑ θα έχουν η εστίαση και η γαστρονομία, εισάγοντας τη δημιουργική και ατμοσφαιρική «συνεστίαση» των επισκεπτών μέσα από μια ειδικά σχεδιασμένη ροή δράσεων και οργάνωση των κοινόχρηστων χώρων, στα πρότυπα των αγορών τροφίμων και εστίασης του εξωτερικού (food halls). «Οι νέες μισθώσεις για τους χώρους εστίασης θα υπογραφούν μέχρι το τέλος αυτής της χρονιάς. Στην εστίαση δημιουργούμε δύο εμπειρίες, μία γρήγορη, με τη δυνατότητα να γευτεί κανείς διαφορετικές γεύσεις με μικρούς καταλόγους, και μία πιο αργή, εστιατορική, γαστρονομική εμπειρία. Οι χώροι αυτοί θα λειτουργούν από τις 7 το πρωί μέχρι το βράδυ. Οι επισκέπτες θα μπορούν για πρώτη φορά να επιλέγουν από διαφορετικά σημεία εστίασης, διαφορετικές προτάσεις και να τις απολαμβάνουν στο ίδιο τραπέζι, πάντα με τη σφραγίδα της μεσογειακής διατροφής, ενώ θα οργανώνονται γευσιγνωσίες και “φιλέματα”. Ολοι οι χώροι θα αρχίσουν να παραδίδονται στους χρήστες για την τελική διαμόρφωση από τον Δεκέμβριο. Η πλευρά της Σταδίου θα ανοίξει τον Μάρτιο, ενώ οι χώροι εστίασης θα ανοίξουν προς τον Μάιο – Ιούνιο του 2025, όπως και το μεγάλο ελληνικό μπακάλικο που θα φιλοξενεί πολλά ελληνικά παραδοσιακά προϊόντα», αναφέρει ο κ. Τριανταφυλλόπουλος. Σημειώνεται εδώ ότι κατά τη διάρκεια λειτουργίας του έργου αναμένεται να δημιουργηθούν 500 θέσεις εργασίας.

Το μεγάλο στοίχημα

Το μεγάλο στοίχημα για τους συντελεστές του έργου είναι να δημιουργηθεί ένας πολυχώρος στο κέντρο της Αθήνας, απόλυτα προσαρμοσμένος στα ελληνικά δεδομένα, «σε ένα κομβικό σημείο, εκεί όπου ενώνεται το Σύνταγμα με την Ομόνοια. Δεν έχουμε αντιγράψει κάτι από το εξωτερικό – το μοντέλο λειτουργίας που επιλέξαμε για τη ΣΤΟΑ ταιριάζει κυρίως στη φιλοσοφία του Ελληνα. Η αρχική σκέψη της δημιουργίας αμιγώς μιας αγοράς τροφίμων δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει γιατί αφορά μικρότερες επιφάνειες, 3.000-5.000 τ.μ., ενώ εμείς είχαμε να διαχειριστούμε 12.000 τ.μ. Ετσι προχωρήσαμε στην επιλογή ενός διαφορετικού μείγματος χρηστών με συνδυασμό ψυχαγωγίας, πολιτισμού και γαστρονομίας δημιουργώντας “περατζάδα” και ζωντάνια στη ΣΤΟΑ καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Θέλουμε να δημιουργήσουμε έναν πολυχώρο φιλόξενο για όλο τον κόσμο – να μην είναι κάτι γρήγορο και αγχωτικό, αλλά να μειώσουμε τους ρυθμούς της καθημερινότητας.

Ο στόχος που έχουμε θέσει για την επισκεψιμότητα είναι περίπου 8.000 περάσματα την ημέρα, προφανώς για τους Αθηναίους, τους κατοίκους, τους εργαζόμενους της πόλης και τους επισκέπτες της. Δεν είναι αυτοσκοπός να δημιουργήσουμε έναν τουριστικό προορισμό γιατί θεωρούμε ότι αν μας εμπιστευτούν οι Αθηναίοι, θα μας εμπιστευτούν και οι επισκέπτες της πόλης. Θέλουμε να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον για επικοινωνία, συμβίωση, αναψυχή, διασκέδαση, που θα δώσει ζωντάνια στην ευρύτερη περιοχή και θα ενώσει τους Αθηναίους. Γι’ αυτό και δώσαμε το όνομα ΣΤΟΑ, γιατί οι στοές στα κέντρα των πόλεων σε όλη την Ευρώπη δημιουργούσαν από την αρχή την αίσθηση προστασίας στους κατοίκους τους, αλλά ταυτόχρονα τους ένωναν. Εμείς θέλουμε να ενώσουμε την Ομόνοια με το Σύνταγμα, να ενώσουμε εμπειρίες, καταναλωτές, επιχειρηματίες, να λειτουργήσουμε συμπληρωματικά και με άλλες επενδύσεις στη Σταδίου και την Πανεπιστημίου που γίνονται γύρω μας και μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά», επισημαίνει ο κ. Τριανταφυλλόπουλος.

Ενδεικτικά, στο κέντρο έχουν ανακοινωθεί και προχωρούν και νέες επενδύσεις για αναπλάσεις σε γραφεία τραπεζών, σε ξενοδοχεία, όπως η σχεδιαζόμενη επένδυση του ομίλου Μήτση στο εμβληματικό Μέγαρο Σλήμαν – Μελά που βρίσκεται στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου 46 και Χαριλάου Τρικούπη 1, και η ανακαίνιση του «Τιτάνια» από τον νέο ιδιοκτήτη, τον όμιλο Χατζηλαζάρου των H Hotels, ακόμη και σε κατοικίες που επιστρέφουν σιγά-σιγά, όπως αυτές που θα περιλαμβάνονται στο πρώην ΜΙΝΙΟΝ στην Πατησίων κοντά στην Ομόνοια, σε ένα από τα projects στο κέντρο που τρέχει αυτή την περίοδο η Dimand. «Βλέπουμε σταδιακά το κέντρο να ζωντανεύει με την κίνηση που δημιουργείται στην Πανεπιστημίου και τη Σταδίου από τις νέες επενδύσεις και γι’ αυτό λέμε ότι η ΣΤΟΑ είναι ο κρίκος που κλείνει την αλυσίδα και συνδέει το Σύνταγμα με την Ομόνοια. Επιπλέον, η πόλη θέλει φως για να ενισχύεται το αίσθημα της ασφάλειας στον περαστικό και γι’ αυτό αποφασίσαμε να δώσουμε φως σε ολόκληρο το οικοδομικό τετράγωνο», λέει ο κ. Τριανταφυλλόπουλος ολοκληρώνοντας. Γι’ αυτό και το Μέγαρο θα φωτιστεί με βάση τη μελέτη της Ελευθερίας Ντεκώ και της ομάδας της, γνωστής για τη βραβευμένη δουλειά της σε πληθώρα έργων και μνημείων, συμπεριλαμβανομένης της Ακρόπολης.

*Κεντρική φωτό κειμένου: Το μεγάλο στοίχημα για τους συντελεστές του έργου είναι να δημιουργηθεί ένας πολυχώρος στο κέντρο της Αθήνας, εκεί όπου ενώνεται το Σύνταγμα με την Ομόνοια

ΠΗΓΗ: https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/ependyseis/stoa-to-neo-toposimo-tis-athinas-choros-politismou-emporiou-ke-gastronomias-pics/

Ενα ολόκληρο οικοδομικό τετράγωνο στο κέντρο της πρωτεύουσας ετοιμάζει δυναμική επιστροφή στην πολιτιστική, γαστρονομική και εμπορική ζωή της πόλης. Περιηγηθήκαμε στους χώρους της Στοάς Αρσακείου και μιλήσαμε με τους ανθρώπους που συνδέονται με την ιστορία και τη νέα εποχή του κτιρίου

Δεν είναι πάντα αρχαία που έρχονται ξανά στο φως όταν πραγματοποιούνται εργασίες κάπου στο Κέντρο της Αθήνας. Στην περίπτωση του Μεγάρου Αρσακείου, στο οποίο γίνονται πυρετώδεις προετοιμασίες προκειμένου να υλοποιηθεί το φιλόδοξο εγχείρημα ΣΤΟΑ, αποκαλύφθηκε πριν από λίγες ημέρες η παλιά επιγραφή που βρισκόταν στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης, με μια γραμματοσειρά που δείχνει ακόμη και σήμερα απίστευτα μοντέρνα. Ολόκληρο αυτό το οικοδομικό τετράγωνο περνά αυτό το διάστημα από μια διαδικασία μεταμόρφωσης. Η ιστορία του άρχισε το 1836.

Εκείνη τη χρονιά δημιουργήθηκε η Φιλεκπαιδευτική Εταιρεία, ένας οργανισμός που είχε ως στόχο την εκπαίδευση των γυναικών της εποχής, και προκειμένου να εκπληρώσει την αποστολή του ξεκίνησε να κατασκευάζει τμηματικά το Αρσάκειο Μέγαρο και θεμελίωσε το κεντρικό κτίριο σε σχέδια του αρχιτέκτονα Λύσανδρου Καυταντζόγλου. «Για το χτίσιμό του, μάλιστα, στρατιώτες μετέφεραν από την Ακρόπολη “τους περιττούς λίθους”. Η πράξη αυτή, η οποία έγινε με την έγκριση του Οθωνα, αν και σήμερα θεωρείται αντίθετη προς την αρχαιολογική δεοντολογία, είναι ενδεικτική της σημασίας που δόθηκε τότε στην κατασκευή του Παρθεναγωγείου αυτού και στον σκοπό που θα επιτελούσε.

Μετά την ανακαίνιση του κτιρίου από τη ΔΕΠΟΣ, πριν από μερικές δεκαετίες, οι “λίθοι” αυτοί αποσπάστηκαν και επεστράφησαν στην Ιερό Βράχο. Μόνο όσοι ήταν “φέροντες” παρέμειναν, αφού προηγουμένως φωτογραφήθηκαν από την Αρχαιολογική Υπηρεσία», διαβάζουμε στο stoabibliou.gr. Το οικόπεδο αυτό, λοιπόν, το οποίο ορίζεται από τις οδούς Σταδίου, Πεσμαζόγλου, Πανεπιστημίου και Αρσάκη, χτιζόταν μέχρι το 1925, με τελευταία προσθήκη την όψη της Σταδίου, ο σχεδιασμός της οποίας είχε ανατεθεί στον Ερνέστο Τσίλλερ το 1907.

Το μέγαρο στέγαζε τα Αρσάκεια και Τοσίτσεια Σχολεία μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’30, οπότε και μεταφέρθηκαν στο Ψυχικό. Το 1937 χτίστηκε στον αίθριο χώρο το κινηματοθέατρο «Ορφέας», το οποίο, κατά το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’80 και στο πλαίσιο της αποκατάστασης του μεγάρου, κατεδαφίστηκε. Στη θέση του φτιάχτηκε η Στοά του Βιβλίου. Στα χρόνια της πρόσφατης οικονομικής κρίσης η σταδιακή παρακμή έδωσε τη θέση της στην εγκατάλειψη.

Για τον Πάνο Τριανταφυλλόπουλο, διευθύνοντα σύμβουλο της Legendary Food, η αναβάθμιση της συγκεκριμένης περιοχής της Αθήνας αποτελεί εδώ και αρκετά χρόνια σημαντικό στόχο. «Στο παρελθόν ο κόσμος ανεβοκατέβαινε από την Ομόνοια προς το Σύνταγμα, εδώ χτυπούσε η καρδιά της Αθήνας, σε μικρή απόσταση βρίσκονταν το Μινιόν και ο Λαμπρόπουλος. Εχω γεννηθεί στην Κυψέλη, έχω αναμνήσεις από αυτό το κομμάτι της πόλης, την αγαπάω αυτή την περιοχή και ήμουν σίγουρος ότι θα ερχόταν η στιγμή να ξαναγεννηθεί. Πέρασε μια πολύ δύσκολη περίοδο, όμως δεν γινόταν να χαθεί.

Υπάρχει μια ομάδα που λειτουργεί σαν οικογένεια και πιστεύουμε όλοι ολόψυχα στην υλοποίηση αυτού του οράματος» λέει παθιασμένα, με μια ανάσα σχεδόν: «Εχω ένα μότο: η αισιοδοξία δεν κοστίζει τίποτα και δεν υπάρχει λόγος να ξοδεύουμε τη ζωή μας κάνοντας αρνητικές σκέψεις. Μόνο όταν σκεφτόμαστε θετικά μπορούμε να δημιουργήσουμε. Με ενδιαφέρει η Αθήνα και μία φορά τον μήνα κάνω τη διαδρομή Κολωνάκι, Εξάρχεια, Ομόνοια, Μεταξουργείο, Ψυρρή, φτάνω μέχρι την Ακρόπολη για να βλέπω τι συμβαίνει. Είναι πολύ ενδιαφέρουσα αυτή η πόλη, κάθε περιοχή έχει τη δική της ατμόσφαιρα».

Του ζητώ να μου εξηγήσει πώς ακριβώς θα λειτουργεί ο χώρος όταν ολοκληρωθεί. «Πήραμε την απόφαση να επενδύσουμε σε αυτό το ιστορικό ακίνητο και έχουμε χωρίσει το κτίριο σε πτέρυγες, καθεμία από τις οποίες θα προσφέρει και μια άλλη εμπειρία στον επισκέπτη. Ξεκινάμε από τη Σταδίου, που ήταν πάντοτε παραδοσιακά ένας δρόμος εμπορίου. Τέσσερα μεγάλα καταστήματα έχουν ήδη μισθωθεί σε εκείνη την πλευρά και θα λειτουργήσουν, εκτός απροόπτου, τον Μάρτιο της επόμενης χρονιάς. Το έργο αναμένεται να ολοκληρωθεί και να βρίσκεται σε πλήρη δραστηριότητα τον Ιούνιο του 2025».

Πάλι προς την πλευρά της Σταδίου, σε επιφάνεια 1.200 τετραγωνικών μέτρων, θα δημιουργηθεί ένα μεγάλο ελληνικό μπακάλικο με 5.000 κωδικούς μικρών και μεσαίων παραγωγών. Πέραν της λιανικής πώλησης, ωστόσο, το delicatessen αυτό θα διαθέτει και ειδικά stations φαγητού τα οποία θα αξιοποιούν τα προϊόντα που έχουν επιλεγεί να πωλούνται εκεί ώστε το κοινό να τα δοκιμάζει και να τα καταναλώνει επί τόπου. Το μεγάλο αυτό κατάστημα θα περιβάλλεται από ποικίλα μαγαζιά εστίασης: ένα ζαχαροπλαστείο, ένα μεζεδοπωλείο, ένα σημείο με μαγειρευτά, ένα για ξηρούς καρπούς και ένα για παγωτό, ένα που θα δίνει έμφαση στο κρέας και ένα άλλο στο ψάρι. Θα υπάρχει επίσης μία κάβα με προϊόντα από εγχώριους αμπελώνες και ελληνικά αποστάγματα, που θα λειτουργεί και ως wine bar.

Με εξαίρεση δύο καταστήματα που θα προσφέρουν καφέ και θα ξεκινούν τη λειτουργία τους από πολύ νωρίς το πρωί προκειμένου να εξυπηρετούν τα γύρω γραφεία, δεν θα υπάρχουν επιχειρήσεις που να καλύπτουν η μία τη δραστηριότητα της άλλης, καθεμία θα έχει, τρόπον τινά, τη δική της εξειδίκευση. Βασική επιδίωξη στη ΣΤΟΑ είναι να μη νιώθει ο επισκέπτης ότι έχει βρεθεί σε ένα εμπορικό κέντρο όπου όλα τα καταστήματα είναι παρόμοια και δεν έχει και μεγάλη σημασία το πού θα καθίσει.

Αυτή η λογική έχει και ένα άλλο πλεονέκτημα για τους επιχειρηματίες, αφού δεν θα υπάρχει ανταγωνισμός μεταξύ τους – ο καθένας θα προσφέρει το δικό του προϊόν. Βαρύτητα θα δοθεί στη μεσογειακή διατροφή και κουζίνα, αλλά ακόμα και αν υπάρχουν πιο διεθνείς προτάσεις, θα βασίζονται στα ελληνικά προϊόντα. Αξίζει να σημειωθεί πως ο επισκέπτης θα μπορεί στο ίδιο τραπέζι να δοκιμάσει προτάσεις από διαφορετικά σημεία πώλησης, κάνοντας την παραγγελία του μέσω ενός app, μιας εφαρμογής, πληρώνοντας μία φορά για όλα, χωρίς να πρέπει να στηθεί σε διαφορετικές ουρές.

Πάνος Τριανταφυλλόπουλος και Μαριάννα Κάλμπαρη στην ταράτσα που θα μετατραπεί σε πράσινο κήπο.

Στην οδό Σταδίου θα βρίσκεται και η μία είσοδος που θα οδηγεί στο διαδραστικό Μουσείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου «Europa Experience», το οποίο βρίσκεται ήδη σε προχωρημένη φάση κατασκευής. Η δεύτερη είσοδός του θα «βλέπει» στην οδό Πεσμαζόγλου, όπου βρίσκεται η «πτέρυγα του πολιτισμού», αφού από εκεί θα έχει πρόσβαση το κοινό και στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν, όπως συμβαίνει παραδοσιακά όλα αυτά τα χρόνια που λειτουργεί στο σημείο. H είσοδος του θεάτρου θα ανανεωθεί και αυτή μαζί με το υπόλοιπο κτίριο.

Ο Πάνος Τριανταφυλλόπουλος θέλει να δοθεί σημασία σε αυτή τη διάσταση του πρότζεκτ, διότι θεωρεί και τη γαστρονομία σημαντικό κομμάτι του ελληνικού πολιτισμού και της μεσογειακής κουλτούρας που έχουν ούτως ή άλλως στο επίκεντρό τους το μοίρασμα και την κοινή εμπειρία. Από την Πεσμαζόγλου το κοινό θα έχει πρόσβαση και σε έναν υπερυψωμένο κήπο γεμάτο πράσινο που πρόκειται να δημιουργηθεί στο αίθριο όπου λειτουργούσε κάποτε το Polis art café – εκεί ακόμα και πικ-νικ θα μπορούσε να κάνει κάποιος επισκέπτης.

Oσοι επισκέπτονταν τη Στοά Ορφέως θα θυμούνται σίγουρα την εντυπωσιακή γυάλινη οροφή η οποία θα καθαριστεί και θα δείχνει καινούργια, όπως και τα μαρμάρινα δάπεδα και τα χαρακτηριστικά κρεμαστά φώτα της. Στην καρδιά του πρότζεκτ θα υπάρχουν και πέντε μικρά μαγαζιά που θα αναδίδουν άρωμα Ελλάδας, ένα με πήλινα σκεύη, κάποιο ανθοπωλείο, ίσως και κάποιο βιβλιοπωλείο. Τον ρωτώ αν θα προσπαθήσουν να προσεγγίσουν πιο στοχευμένα τους τουρίστες που έχουν αρχίσει τα τελευταία χρόνια να συρρέουν στην Αθήνα. «Η δική μας φιλοσοφία είναι πως όταν κάνεις καλή δουλειά ο κόσμος θα σε εμπιστευθεί και θα έρθει, στοχεύουμε άλλωστε σε κάτι που θα έχει διάρκεια, δεν μας ενδιαφέρει το πυροτέχνημα. Θα θέλαμε κατ’ αρχάς να απευθυνόμαστε στους Αθηναίους που ζουν και εργάζονται εδώ κοντά, αν μας εμπιστευθούν αυτοί, τότε οι επισκέπτες θα ακολουθήσουν. Πρώτα μας ενδιαφέρουν οι γείτονές μας. Αυτούς δεν θέλουμε να απογοητεύσουμε» απαντά.

Μια εύλογη απορία έχει να κάνει με τη διαχείριση του μεγάλου όγκου των απορριμμάτων. Ο Πάνος Τριανταφυλλόπουλος εξηγεί ότι δεν θα βγάζει κάθε μαγαζί τα δικά του σκουπίδια στον δρόμο: «Εχουμε δημιουργήσει ειδικό χώρο όπου θα τα συγκεντρώνουμε όλα εμείς με την υποχρέωση να τα δώσουμε στον δήμο – το χαρτί, το γυαλί, τις συσκευασίες από αλουμίνιο και λευκοσίδηρο. Θα γίνεται και κομποστοποίηση, ενώ ένας από τους στόχους είναι ό,τι φαγητό μένει στα εστιατόρια να δίνεται σε δομές. Το κτίριο, παρότι παλιό, αναβαθμίζεται ενεργειακά πάρα πολύ, ενώ υπάρχει η πρόβλεψη να είναι όλα τα καταστήματα προσβάσιμα σε άτομα με αναπηρία. Για το αίθριο έχει δημιουργηθεί νέο κλιμακοστάσιο και πλέον θα υπάρχει και ανελκυστήρας που θα οδηγεί σε αυτό». Αξίζει να σημειωθεί πως το πρότζεκτ έχει σχεδιαστεί από το αρχιτεκτονικό γραφείο BETAPLAN. To γραφείο PILA Architects βρίσκεται πίσω από τον σχεδιασμό του μεγάλου μπακάλικου και του κινητού εξοπλισμού της στοάς. Ο φωτισμός του κτιρίου θα έχει την υπογραφή της Ελευθερίας Ντεκώ.

Το «Υπόγειο» του Θεάτρου Τέχνης γίνεται 70

Η καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης Καρόλου Κουν, Μαριάννα Κάλμπαρη, δηλώνει από τη δική της πλευρά: «Οπως αναγεννάται όλο το τετράγωνο, έτσι θα ξεκινήσει μια νέα εποχή και για το Θέατρο Τέχνης. Πρόκειται άλλωστε για ένα μνημείο του νεότερου πολιτισμού της χώρας μας. Ιδρύθηκε το 1942, το Υπόγειο λειτουργεί από το 1954, κλείνουν 70 χρόνια, έχουμε μεγάλη ανάγκη από πράγματα που έχουν διάρκεια, χρειαζόμαστε τα τοπόσημα. Στο πρότζεκτ αυτό δίνεται μεγάλη σημασία στη συνάντηση. Με αφορμή αυτό που θα γευτούμε, αυτό που θα μάθουμε, αυτό που θα δούμε, αυτό που θα αισθανθούμε, ερχόμαστε κοντά, και αυτή τη συνάντηση στην εποχή μας την έχουμε πολύ ανάγκη, αφού με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και με την τεχνητή νοημοσύνη όλα αλλάζουν άρδην. Το θέατρο θα αποτελεί πάντα μια αφορμή για ζωντανή σύνδεση και επαφή, ένα καταφύγιο όπου θα συναντιόμαστε όλοι μαζί και θα βιώνουμε κάτι συλλογικά.

Ως πολιτιστικός φορέας με μεγάλη ιστορία, το Θέατρο Τέχνης έχει να διαχειριστεί τη μνήμη και την κληρονομιά, άρα και να προσπαθήσει να δώσει απαντήσεις στα ερωτήματα: Τι μας απασχολεί σήμερα; Ποια είναι η Ελλάδα του 21ου αιώνα; Στο ίδιο πλαίσιο μας φαίνεται πολύ ενδιαφέρουσα και η γειτνίαση και με το Μουσείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Θα είναι πολύ ωραίο να αναρωτηθούμε ποια είναι η Αθήνα σήμερα. Ποια είναι η θέση της στον κόσμο; Τι τη χαρακτηρίζει; Το Θέατρο Τέχνης ιδρύθηκε με αυτή τη λογική. Ο Κουν και η γενιά του, ο Ελύτης, ο Τσαρούχης, ο Χατζιδάκις, ο Θεοδωράκης, όλοι αυτοί οι πνευματικοί άνθρωποι προσπαθούσαν να ορίσουν τη σύγχρονη ελληνικότητα. Αρχισε να διαμορφώνεται μια αισθητική που αποτυπώθηκε στις παραστάσεις».

Με γοργούς ρυθμούς προχωρούν λοιπόν οι εργασίες στην είσοδο της Πεσμαζόγλου, ώστε το Υπόγειο να μπορέσει να ανοίξει τις πόρτες του στο κοινό κατά την περίοδο των εορτών με την παράσταση «Βρέχει στη Βαρκελώνη» που κάνει πρεμιέρα την Τετάρτη 18 Δεκεμβρίου, σε συμπαραγωγή με το Θέατρο του Νέου Κόσμου. Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος σκηνοθετεί για πρώτη φορά στο ιστορικό Υπόγειο το προαναφερθέν έργο του Πάου Μιρό, με πρωταγωνιστές τους Κώστα Καζανά, Ανδρέα Κοντόπουλο και Δήμητρα Ματσούκα. Η υπόθεση έχει περιληπτικά ως εξής: «Η Λάλι είναι μια πόρνη που ζει κοντά στο λιμάνι της Βαρκελώνης μαζί με τον Κάρλος, τον άνεργο εραστή και προαγωγό της. Εχει έναν τακτικό πελάτη, τον Νταβίντ, ιδιοκτήτη βιβλιοπωλείου, που είναι παντρεμένος αλλά η γυναίκα του είναι ετοιμοθάνατη. Η Λάλι αρχίζει σιγά-σιγά να αναπτύσσει μια ιδιόρρυθμη σχέση με τον Νταβίντ, κάτι που δεν αρέσει καθόλου στον Κάρλος. Οταν η γυναίκα του Νταβίντ πεθαίνει, εκείνος προτείνει στη Λάλι να εργαστεί στο βιβλιοπωλείο του. Είναι η ώρα των αποφάσεων».

Παράλληλα, αξίζει να σημειωθεί ότι με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 70 χρόνων λειτουργίας του Υπογείου (1954-2024) αλλά και με την αλλαγή σελίδας που έρχεται με τη ΣΤΟΑ μέσα στο 2025, το Θέατρο Τέχνης προγραμματίζει μια σειρά από εκδηλώσεις-αφιερώματα σε πρόσωπα που σημάδεψαν την ιστορία του Υπογείου: στις 30 Δεκεμβρίου θα πραγματοποιηθεί ένα χριστουγεννιάτικο αναλόγιο-αφιέρωμα σε έναν από τους πρωτεργάτες του, τον Βασίλη Διαμαντόπουλο, ενώ για τις 13 Ιανουαρίου προγραμματίζεται μια εκδήλωση-φόρος τιμής στη Μάγια Λυμπεροπούλου που θα συνοδευθεί από την απονομή του 1ου βραβείου «Μάγια Λυμπεροπούλου». Ο Φεβρουάριος είναι αφιερωμένος στη μνήμη του Καρόλου Κουν (στις 14 Φεβρουαρίου είναι η επέτειος του θανάτου του) αλλά και στους μαθητές του που ανέλαβαν να συνεχίσουν το έργο του: τον Γιώργο Λαζάνη, τον Μίμη Κουγιουμτζή, τον Διαγόρα Χρονόπουλο.

Η Μαριάννα Κάλμπαρη ξέρει ότι η μεγάλη επισκεψιμότητα που θα έχει στο εξής το κτίριο θα μπορούσε να αποβεί προς όφελος του Θεάτρου Τέχνης: «Θελουμε και αξίζει τον κόπο να δοκιμάσουμε και άλλου είδους δράσεις που να έχουν πιο εξειδικευμένο χαρακτήρα και συγκεκριμένες θεματικές που να συνδέονται με τη χρήση της Στοάς. Θα είναι πολύ ενδιαφέρον αυτό και η μεγάλη κινητικότητα αποτελεί πρόκληση για εμάς. Δεν ξέρουμε φυσικά ακόμη ποιος θα είναι όλος αυτός ο κόσμος που θα έρχεται. Θα έχει βέβαια το θέατρο τον προγραμματισμό του ταυτόχρονα και παράλληλα, ωστόσο θα είναι πολύ ωραίο να μένει ζωντανό όλη την ημέρα και όχι μόνο το βράδυ».

Υπογραμμίζει επίσης ότι στη στενή συνεργασία που έχει με τη Legendary Food βλέπει πως «για όλη την ομάδα τους είναι ένα όνειρο που παίρνει σάρκα και οστά και όχι απλώς μια οικονομική επένδυση και μόνο έτσι μπορεί να γεννηθεί κάτι που έχει πραγματικά νόημα, αξία και διάρκεια στον χρόνο».

ΠΗΓΗ: https://www.tovima.gr/print/vimagazino/i-kardia-tis-athinas-allazei-i-nea-epoxi-tis-stoas-arsakeiou-i-istoria-i-gastronomia/